Dossier: Harde knip
Indeling
De harde knip houdt in dat studenten hun bachelor volledig moeten hebben afgerond voordat ze aan een master mogen beginnen. Momenteel is wettelijk geregeld dat alle bacheloropleidingen minstens één aansluitende doorstroommaster hebben. Deze master wordt aan dezelfde instelling gevolgd en kan in veel gevallen begonnen worden zonder dat de student de bachelor volledig afgerond heeft. Dit heet de zachte knip. Sinds de invoer van de harde knip in september 2010 geldt voor alle opleidingen, ook de doorstroommasters, dat studenten eerst het bachelordiploma moeten behalen, voordat zij kunnen starten met de masteropleiding.
Doel van het onderwerp
De harde knip heeft meerdere doelen, waaronder het mobieler maken van de masterkeuze van studenten. De invoering van de harde knip moet er aan bijdragen dat zowel de bachelor als de masteropleiding gezien worden als op zichzelf staande, afgeronde opleidingen.
Ook is een doel van de harde knip dat studenten een bewustere keuze maken voor hun master. Momenteel stroomt ongeveer 85% van de wo-studenten na hun bachelor door naar een master aan de eigen instelling. Veel van deze studenten kiezen een met hun bachelor corresponderende doorstroommaster. Met de harde knip hebben studenten geen mogelijkheid eerder door te stromen naar een master binnen de eigen instelling.
De harde knip regeling sluit aan bij de Europese afspraken dat alle instellingen dezelfde toelatingseisen tot de master moeten hanteren.
In 2006 kwam de harde knip binnen de TU Delft voor het eerst ter sprake. Invoering was gepland per 1 september 2006, maar dit heeft de Studentenraad (ORAS en AAG) aangevochten. Dit liep uiteindelijk uit op een rechtszaak die in het voordeel van de TU uitviel: de Harde Knip mocht er komen. De Studentenraad heeft desondanks bereikt:
- Harde Knip per 2010 ingevoerd i.p.v. 2006
- Extra herkansingen voor struikelvakken
- 2 instroommomenten in de Master
- Goede communicatie over de Harde Knip
Inmiddels wil de regering de Harde Knip landelijk invoeren. Per september 2012 gaat de Harde Knip op alle universiteiten in Nederland een rol spelen.1
1 http://wetten.overheid.nl/BWBR0005682/geldigheidsdatum_26-10-2011
Iedere masteropleiding heeft als startmoment 1 september. Daarnaast krijgt iedere masteropleiding ook tenminste een tweede instroommoment. Starten in september biedt de garantie op een nominaal studeerbaar programma van twee jaar.
ORAS zet zich in om te voorkomen dat studenten onnodige vertraging oplopen door bijvoorbeeld trage administratie of onduidelijke communicatie.
Om te voldoen aan de eisen van de Harde Knip hebben veel studenten een herkansing nodig in augustus of januari. Het is daarom essentieel dat de resultaten van deze herkansingen meetellen, zodat studenten meteen aan een Master kunnen beginnen. Hier maakt ORAS zich hard voor!
Afgelopen jaar zei in een Overlegvergadering het College van Bestuur toe dat dit op alle faculteiten gerealiseerd moet worden. In augustus 2011 zal dit op alle faculteiten het geval zijn, alleen op Bouwkunde wordt vanwege ontwerponderwijs nog gezocht naar de beste oplossing.
Studenten kunnen een beroep doen op de hardheidsclausule als ze toestemming willen krijgen om met de master te beginnen ondanks het feit dat zij nog niet aan de toelatingsvoorwaarden voldoen.
Deze uitzondering gaat alleen op in een situatie waar de opgelopen vertraging in de bachelor duidelijk niet aan de student zelf te wijten is. De beslissing over de uitzondering wordt gemaakt door de examencommissie. Zaken die tot nu toe genoemd zijn als uitzondering zijn onder andere: situaties als ziekte, familieomstandigheden, stoornissen, handicaps en zwangerschap. Dit biedt echter geen garanties voor individuele gevallen.
Een student die succesvol een beroep op de hardheidsclausule heeft gedaan, krijgt in beginsel een pre-masterinschrijving. In een enkel geval kan het voorkomen dat toestemming wordt gegeven om een of meer specifiek aangewezen mastervakken te mogen doen.
Vragen
Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek
Hardeknip [at] oras.nl
